Ruchomy czas pracy w Austrii: co sprawdzić w Gleitzeitvereinbarung

Ruchomy czas pracy (Gleitzeit) pozwala samodzielnie wybierać początek i koniec dnia w uzgodnionych granicach. Sama ustna zgoda przełożonego na późniejsze przychodzenie nie zastępuje właściwego porozumienia. Przed rozpoczęciem takiej pracy sprawdź pisemną regulację i sposób rozliczania godzin. Zasady opisane niżej wynikają z § 4b ustawy o czasie pracy (Arbeitszeitgesetz, AZG). Nie dotyczą osób poniżej 18 lat: według Izby Gospodarczej (Wirtschaftskammer Österreich, WKO) młodociani nie mogą być objęci porozumieniem o Gleitzeit.

Najpierw ustal, jaki dokument obowiązuje

Jeżeli w zakładzie działa rada zakładowa (Betriebsrat), Gleitzeit reguluje porozumienie zakładowe (Betriebsvereinbarung). Jeżeli rady nie ma, potrzebne jest pisemne porozumienie pracownika z pracodawcą. Ustawa nazywa tę regulację porozumieniem o ruchomym czasie pracy (Gleitzeitvereinbarung). Poproś o pełną treść porozumienia wraz z załącznikami, a nie tylko fragment dotyczący godzin rozpoczęcia pracy.

Zestaw dokument z umową o pracę i właściwym układem zbiorowym (Kollektivvertrag). Elastyczne rozpoczynanie dnia samo w sobie nie zmienia liczby godzin, na które jesteś zatrudniony.

Sprawdź cztery obowiązkowe elementy

Według § 4b ust. 3 AZG porozumienie musi określać:

Ostatnia pozycja ma praktyczne znaczenie przy chorobie, urlopie i innych usprawiedliwionych nieobecnościach, za które przysługuje wynagrodzenie: według WKO określa, ile normalnego czasu pracy uznaje się wtedy za przepracowane. Poproś kadry o pokazanie na przykładowym dniu, jak nieobecność zostanie zapisana w ewidencji. Nie zakładaj, że zawsze wpiszą tyle godzin, ile zwykle pracujesz w wybranym przez siebie dniu.

Uzgodnij saldo i dłuższe dni

Zapytaj, jak zatwierdza się odbiór zgromadzonych godzin oraz co stanie się z nadwyżką na koniec okresu. Saldo Gleitzeit i nadgodziny nie są tym samym. Dodatnie saldo na koniec okresu, które według porozumienia można przenieść do następnego okresu, nie jest nadgodzinami (WKO). Godziny, które pracodawca polecił przepracować ponad normalny czas pracy z § 3 ust. 1 AZG, są według § 4b ust. 5 AZG nadgodzinami. Izba pracy (Arbeiterkammer, AK) podkreśla, że nadgodziny trzeba rozliczać osobno i nie wolno ich mylić z dodatnim saldem Gleitzeit.

Przy Gleitzeit normalny czas pracy może wynosić do 10 godzin dziennie (§ 4b ust. 4 AZG). Wydłużenie do 12 godzin dziennie wymaga dodatkowych warunków: porozumienie musi dopuszczać odbieranie salda całymi dniami i nie wykluczać łączenia takiego dnia z odpoczynkiem tygodniowym. WKO dodaje, że układ zbiorowy lub istniejące porozumienie nie mogą stanowić inaczej. Według AK porozumienia zawarte przed 1 września 2018 r. nadal pozwalają najwyżej na 10 godzin dziennie; podwyższenie do 12 godzin wymaga zmiany porozumienia zakładowego albo pisemnego porozumienia. WKO podaje też, że tygodniowy normalny czas pracy przy Gleitzeit nie może przekroczyć 60 godzin. Nie wyciągaj więc z samego słowa „Gleitzeit” wniosku, że każdy dwunastogodzinny dzień jest zwykłą pracą bez dodatku.

Zachowuj ewidencję

Sprawdzaj zapis początku, końca i przerw oraz saldo po zakończeniu okresu. Jeżeli prowadzisz ewidencję sam, pracodawca musi po zakończeniu okresu rozliczeniowego odebrać ją od ciebie i sprawdzić. Przy elektronicznym systemie rejestracji czasu możesz po zakończeniu okresu zażądać odpisu zapisów albo wglądu do nich. Gdy w firmie nie ma rejestracji elektronicznej ani zegara do odbijania kart, AK zaleca prowadzić dokładne własne zapiski rzeczywistego czasu pracy, aby na koniec okresu ustalić saldo.

Jeżeli dokument pomija jeden z czterech elementów albo nie rozumiesz sposobu naliczania godzin, zwróć się z konkretnym przykładem do rady zakładowej lub izby pracy (AK). Zabierz porozumienie, układ zbiorowy i ewidencję z dni, których dotyczy problem.