Jak wystąpić o zaliczkę alimentacyjną, gdy drugi rodzic nie płaci (Unterhaltsvorschuss)?

Gdy drugi rodzic nie płaci, uprawniony przedstawiciel może wystąpić w imieniu małoletniego dziecka o państwową zaliczkę alimentacyjną (Unterhaltsvorschuss). Wniosek składa się do sądu rejonowego (Bezirksgericht) właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka.

Kiedy dziecko może otrzymać zaliczkę?

Dziecko musi mieć zwykłe miejsce pobytu w Austrii i nie prowadzić wspólnego gospodarstwa z dłużnikiem alimentacyjnym. Warunek obywatelstwa obejmuje między innymi obywateli UE/EOG, czyli także dzieci z polskim obywatelstwem.

Zaliczka jest przyznawana tylko na wniosek. Trzeba wykazać okoliczności uzasadniające jej przyznanie, korzystając z dokumentów lub informacji dostępnych już w aktach sądowych. Samo stwierdzenie, że brakuje pieniędzy na utrzymanie dziecka, nie opisuje jeszcze wszystkich warunków. Przygotuj fakty dotyczące konkretnego dziecka i konkretnego dłużnika.

Gdzie i jak złożyć wniosek?

O zaliczce rozstrzyga sąd opiekuńczy (Pflegschaftsgericht) w postępowaniu nieprocesowym. Określenie to opisuje funkcję sądu w sprawie dziecka. Pomoc służb rodzinnych w przygotowaniu dokumentów nie zastępuje sądowego rozstrzygnięcia o świadczeniu.

Jeśli potrzebujesz pomocy przy złożeniu wniosku, skorzystaj z dnia przyjęć w sądzie (Amtstag). Osoby bez adwokata mogą wtedy ustnie zgłaszać wnioski do protokołu; pracownicy sądu udzielają wskazówek dotyczących ich złożenia. Wcześniej umów wizytę telefonicznie. Dokładne terminy sprawdzisz dla wybranego sądu przez wyszukiwarkę sądów (Gerichtssuche), do której prowadzi federalna strona o Amtstag.

Przy umawianiu wizyty nazwij sprawę: Unterhaltsvorschuss dla małoletniego dziecka. Podaj sygnaturę wcześniejszej sprawy alimentacyjnej, jeżeli ją masz. Zapytaj, czy zabrać oryginały i kopie, oraz zanotuj termin, adres i miejsce zgłoszenia się w budynku. Te informacje trzymaj razem z przygotowanymi dokumentami.

Wyraźnie powiedz, że chodzi o państwową zaliczkę. W rozmowie łatwo skupić się wyłącznie na zaległych przelewach, choć celem wizyty jest także uzyskanie rozstrzygnięcia o tym świadczeniu. Jeśli równolegle toczy się inna sprawa alimentacyjna, podaj jej sygnaturę i opisz obecny etap.

Co sprawdzić w zwykłym wariancie?

Podstawą zwykłego wariantu jest wykonalny w Austrii tytuł alimentacyjny (Exekutionstitel). Po uzyskaniu wykonalności dłużnik nie płaci w całości bieżących alimentów. Przygotuj cały dokument dotyczący obowiązku alimentacyjnego. Jeśli pochodzi z Polski, potwierdź jego wykonalność w Austrii; sam kraj wydania nie rozstrzyga tej kwestii.

Trzeba także uprawdopodobnić złożenie właściwego wniosku egzekucyjnego. Ustawa wskazuje egzekucję z wynagrodzenia lub innych stałych należności, a w określonej sytuacji z rzeczy ruchomych. Nie ma ogólnej zasady, że najpierw musi zakończyć się bezskuteczna egzekucja. Przygotuj kopię złożonego wniosku i dostępne potwierdzenia. Jeśli konieczne są działania za granicą, dobór wymaganych dokumentów omów indywidualnie.

Odróżnij tytuł alimentacyjny od wniosku egzekucyjnego: dokumenty pełnią różne funkcje. Tytuł stwierdza obowiązek, a wniosek egzekucyjny ma służyć jego wykonaniu. Przedstaw daty poszczególnych czynności, aby można było ocenić kolejność i stan sprawy.

Jakie dokumenty przygotować?

Zbierz:

• akt urodzenia (Geburtsurkunde) i dowód obywatelstwa (Staatsbürgerschaftsnachweis) dziecka;
• potwierdzenia meldunku obojga rodziców;
• wymagane dokumenty dochodowe;
• zwykle tytuł alimentacyjny i dokumentację egzekucji.

Przed złożeniem potwierdź dodatkowe załączniki wymagane w twojej sprawie.

Do własnego uporządkowania sprawy przygotuj chronologię: za jaki miesiąc oczekiwano alimentów, ile faktycznie wpłynęło i kiedy. Powiąż każdą pozycję z odpowiednim przelewem lub innym potwierdzeniem. Rozdziel całkowity brak wpłaty od zapłaty częściowej. Jeśli przelew obejmował kilka miesięcy, zachowaj jego tytuł i nie dopisuj samodzielnie nieznanego podziału.

Gdy określonego warunku nie można łatwo wykazać aktami, dokumentem lub w inny prosty sposób, ustawa dopuszcza uprawdopodobnienie zgodnym z prawdą oświadczeniem przedstawiciela. Nie oznacza to dowolnego pomijania dostępnych dowodów. Wyjaśnij, czego brakuje i dlaczego, oraz przedstaw materiały, które posiadasz. Odróżnij fakt od przypuszczenia, zwłaszcza przy informacjach o sytuacji drugiego rodzica.

Jeśli potrzebne informacje są już w aktach opiekuńczych, wskaż sprawę i dokument. Ułatwia to ocenę, co można ustalić na podstawie istniejących materiałów.

Ułóż dokumenty w kolejności odpowiadającej opisowi sprawy. Dodaj krótki spis, aby można było szybko znaleźć orzeczenie, potwierdzenie złożenia wniosku egzekucyjnego i kolejne wpłaty. Zachowaj kopię całego przekazanego zestawu. Przy brakującym załączniku zanotuj, skąd ma pochodzić i jakie działania podjęto, aby go uzyskać.

Jak mogą pomóc służby dzieci i młodzieży?

Gdy ściąganie alimentów sprawia trudności, rodzic sprawujący pieczę może ustanowić instytucję pomocy dzieciom i młodzieży (Kinder- und Jugendhilfeträger, potocznie Jugendamt) przedstawicielem dziecka w sprawach alimentacyjnych. Według portalu federalnego składa ona wtedy potrzebne wnioski, w tym o podwyższenie alimentów, i pilnuje wpływu płatności, a pieniądze otrzymuje rodzic. Sam wniosek o zaliczkę składa się w imieniu dziecka do sądu rejonowego. Właściwą placówkę sprawdź dla miejsca zamieszkania dziecka.

Na spotkaniu omów, czy potrzebna jest pomoc w uzyskaniu tytułu, dochodzeniu płatności czy przygotowaniu wniosku o zaliczkę. Taka konsultacja jest przydatna zwłaszcza wtedy, gdy nie wiesz, czy dokumentacja odpowiada zwykłemu wariantowi.

Zapisz, kto zajmie się następnym krokiem: kto przygotowuje pismo, kto dostarcza brakujący dokument i z kim kontaktować się po otrzymaniu odpowiedzi. Dzięki temu łatwiej sprawdzisz postęp sprawy i unikniesz sytuacji, w której każda ze stron zakłada, że dokument wysłał już ktoś inny.

Co, jeśli egzekucja nie rokuje albo brakuje tytułu?

Istnieje odrębna podstawa zaliczki, gdy tytuł jest wykonalny, lecz egzekucja wydaje się pozbawiona szans powodzenia, zwłaszcza z powodu braku znanego w Austrii źródła dochodów lub majątku pozwalającego pokrywać bieżące alimenty. To nadal wariant z tytułem.

Szczególne podstawy mogą obejmować także sytuacje bez tytułu. Ustawa wymienia między innymi:

• niemożność ustalenia alimentów z przyczyn po stronie dłużnika, z wyjątkiem jego oczywistej niezdolności do płacenia stosownie do możliwości;
• pozbawienie dłużnika wolności w Austrii na ponad miesiąc na podstawie zarządzenia w postępowaniu karnym, przez co nie może płacić;
• ustalenie pochodzenia dziecka w pierwszej instancji i złożenie wniosku o ustalenie alimentów albo sądową ugodę alimentacyjną zawartą na wypadek ustalenia pochodzenia.

Każda podstawa wymaga osobnej oceny. Sam brak wyroku nie przesądza ani odmowy każdej zaliczki, ani prawa do niej.

Od kiedy przysługuje zaliczka i ile kosztuje wniosek?

Zaliczkę przyznaje się od początku miesiąca, w którym złożono wniosek. Nie traktuj jej jako automatycznego wyrównania wszystkich wcześniejszych zaległości. Data wniosku ma znaczenie dla początku świadczenia, dlatego nie odkładaj wyjaśnienia braków w dokumentach na nieokreślony czas. Zachowaj potwierdzenie złożenia i sprawdź, jaki miesiąc wskazuje rozstrzygnięcie.

Okres przyznania odpowiada przewidywanemu trwaniu warunków, każdorazowo najwyżej 5 lat. Nie jest to gwarancja wypłat przez pełne pięć lat w każdej sprawie. Dla szczególnej podstawy związanej z ustaleniem pochodzenia dziecka świadczenie może trwać tylko do prawomocnego zakończenia tego postępowania. Rozróżnij okres przyznania zaliczki od czasu potrzebnego sądowi na rozpoznanie wniosku.

Małoletni nie ponosi opłat sądowych za postępowanie zaliczkowe, również odwoławcze.

Jeśli chcesz zlecić dodatkową prywatną pomoc przy sprawie, ustal jej zakres i cenę przed zleceniem. Osobno sprawdź, co obejmuje otrzymana oferta.

Co sprawdzić po złożeniu wniosku?

Reaguj na korespondencję sądu. Przy wątpliwościach co do dalszego postępowania możesz skorzystać z Amtstag i zabrać otrzymane pismo. Jeżeli wniosek nie został uwzględniony, przygotuj do konsultacji całe rozstrzygnięcie, aby ustalić przyczynę i właściwy kolejny krok. Konsultacja nie zastępuje odwołania. Sposób i termin wniesienia środka odwoławczego sprawdź w pouczeniu otrzymanego postanowienia.

Po przyznaniu zaliczki trzeba niezwłocznie zgłaszać sądowi przyczyny jej obniżenia albo wstrzymania. Obowiązek obejmuje między innymi przedstawiciela ustawowego dziecka, osobę sprawującą opiekę i wychowanie oraz odbiorcę pieniędzy. Gdy zmienia się sytuacja opisana we wniosku, wyjaśnij jej znaczenie dla świadczenia. Samo wcześniejsze przyznanie zaliczki nie zwalnia z późniejszego przekazywania takich informacji.

Prowadź jeden zestaw dokumentów: wniosek, wykaz załączników, dowód złożenia, pisma sądu i notatki z kontaktów. Do każdej nowej informacji dopisz datę oraz to, czego dotyczy. Przy kolejnej rozmowie łatwiej wtedy wskazać, co już przekazano, a jaki punkt pozostaje do wyjaśnienia.